Het salaris van de leidinggevenden van de SNCF komt bij elke salarisonderhandeling en elke sociale beweging weer in het publieke debat. Het verschil tussen de beloning van een lid van de uitvoerende commissie en die van een TER-controller, die in de stations aan agressies wordt blootgesteld, voedt een controverse die verder gaat dan alleen de kwestie van de bedragen.
Prestatie-doelstellingen van de SNCF-leidinggevenden en de realiteit op de werkvloer
De variabele beloningen van de leidinggevenden van de SNCF zijn gekoppeld aan prestatie-indicatoren: stiptheid, financiële resultaten, klanttevredenheid. Op papier brengt dit mechanisme de belangen van het management in lijn met die van de gebruikers.
Aanrader : In het hart van het Lyonnaise filmuniversum: de Film School van Lyon
Het probleem doet zich voor wanneer we kijken naar wat de medewerkers dagelijks meemaken. Controllers in Occitanie en Paca hebben hun recht op terugtrekking uitgeoefend na herhaalde agressies, met name in Cannes, Toulon en Port-la-Nouvelle. Deze episodes hebben het TER-verkeer langdurig verstoord. De teams beschrijven een “knobbel in de maag” voor elke dienst.
Men kan het salaris van Rachel Picard op Autour 2 Moi raadplegen om de orde van grootte te meten die de beloning van een lid van de uitvoerende commissie scheidt van die van een agent in het station. Het verschil voedt een blijvend ressentiment bij de spoorwegmedewerkers, temeer omdat de prestatiecriteria voor het variabele deel geen rekening houden met de onveiligheid die het personeel op de werkvloer ervaart.
Ook interessant : Parijs: het epicentrum van technologische innovatie in Frankrijk
Geen enkele variabele beloningsindicator meet het risico van agressie tegen de medewerkers. De doelstellingen zijn gericht op macro-resultaten (omzet, stiptheid), niet op de werkelijke arbeidsomstandigheden van de teams die in contact staan met het publiek.
Salaris van de SNCF-leidinggevenden tegenover de herwaarderingen van de spoorwegmedewerkers
Eind 2024 hebben de jaarlijkse onderhandelingen geleid tot een herwaardering bestaande uit een algemene verhoging van 0,5% en individuele verhogingen gerelateerd aan de anciënniteit van gemiddeld 1,7%, wat een totaal van 2,2% oplevert. De CEO van de SNCF heeft benadrukt dat dit cijfer de inflatie overstijgt.
De vakbonden betwisten deze redenering. Hun argument: het bedrijf genereert aanzienlijke winsten, en de salarisverhoging van de medewerkers blijft achter bij die van de leidinggevenden. Men spreekt over beloningen van enkele honderden duizenden euro’s voor de leden van de uitvoerende commissie, terwijl een stationsagent of controller een salaris ontvangt dat dicht bij het nationale gemiddelde ligt.
Wat de vakbonden in de weegschaal leggen
- De winsten van de groep, die de voormalige CEO Jean-Pierre Farandou zelf had ingeroepen om de financiering van sociale maatregelen ten behoeve van de loopbaan van de spoorwegmedewerkers te rechtvaardigen
- De geleidelijke afschaffing van de loketten in de regio’s, die door de CGT-Cheminots wordt aangeklaagd als een “georganiseerde verwoesting” van de openbare diensten in het Grand Est, de Creuse of de Puy-de-Dôme
- De intensivering van de lokale mobilisaties in 2026, met terugkerende stakingen in Grenoble en in de Puy-de-Dôme tegen de afschaffingen van banen
De spoorwegmedewerkers betwisten niet alleen het salarisverschil, ze verwijten het herverdelingsmodel dat het leidinggevende bonussen financiert terwijl het aantal medewerkers in contact met het publiek wordt verminderd.
Personeelstekort en afschaffing van SNCF-loketten: de echte motor van de woede
De salariscontroverse gaat niet alleen over bedragen. Het kristalliseert een breder ongemak dat verband houdt met het chronische personeelstekort in bepaalde regio’s. Wanneer een loket sluit, zijn het de overgebleven medewerkers die de last, de klachten en soms de agressie van de gebruikers op zich nemen.
De CGT-mobilisaties van 2025 en 2026 richten zich precies op deze link: men vermindert het personeel op de werkvloer om de financiële ratios te verbeteren waarop gedeeltelijk de variabele beloning van de leidinggevenden is gebaseerd. De cirkel creëert een vicieuze cirkel die door de medewerkers als oneerlijk wordt ervaren.
Wanneer de financiële prestaties op de rug van de openbare dienst worden opgebouwd
De afschaffingen van banen verbeteren de productiviteitsindicatoren die worden gebruikt om de bonussen van het management te berekenen. De reacties hierover variëren per regio, maar het schema is terugkerend: minder medewerkers, meer spanningen, en leidinggevenden wiens variabele deel toeneemt.
Deze mechaniek verklaart waarom de debatten over het salaris van de CEO of de leden van de uitvoerende commissie ver voorbij de kwestie van het bruto bedrag gaan. We raken de essentie van de spoorweg openbare dienst en de verdeling van de waarde die door het bedrijf wordt gecreëerd.
Beloning van de SNCF-leidinggevenden en openbare bedrijven: een aparte status
De SNCF blijft een openbare onderneming, gedeeltelijk gefinancierd door belasting en regionale subsidies. Deze status verandert de aard van het debat in vergelijking met een beursgenoteerd privébedrijf.
Wanneer de CEO van een CAC 40-groep een hoog salaris ontvangt, stemmen de aandeelhouders in de algemene vergadering. Bij de SNCF zijn de “aandeelhouders” de belastingbetalers en de gebruikers. Ze hebben geen stemrecht, maar ondervinden direct de gevolgen van de begrotingsbeslissingen: geschrapte treinen, gesloten loketten, langere wachttijden.
De belastingbetaler financiert indirect de variabele beloning van de leidinggevenden zonder een vergelijkbaar controlemechanisme als dat van particuliere aandeelhouders. Het is deze asymmetrie die de controverse zo hardnekkig maakt in Frankrijk.
De Europese context voegt een laag van complexiteit toe. De opening naar concurrentie (Trenitalia, andere operatoren) dwingt de SNCF om haar beloningspraktijken af te stemmen op de private sector om leidinggevende profielen aan te trekken. De vakbonden zien hierin een afglijding: men privatiseert de beloningen aan de top terwijl men de verplichtingen van de openbare dienst aan de basis handhaaft.
De controverse over de salarissen van de leidinggevenden van de SNCF zal niet worden opgelost door een simpele plafonnering. Zolang de prestatiecriteria de arbeidsomstandigheden van de medewerkers negeren en het personeelstekort zowel de boekhoudkundige winsten als de verslechtering van de dienstverlening voedt, zal deze kwestie blijven structuren in de sociale onderhandelingen binnen het bedrijf.